UWAGA – POŁÓWKOWE ZALICZENIE Z PROPEDEUTYKI

Studentom I roku filozofii przypominam, że 15.12.2009 odbędzie się pisemne zaliczenie z połowy semestru. Zagadnienia na zaliczenie wkrótce zostaną umieszczone na stronie.

PEDAGOGIKA NIESTACJONARNA – terminy zjazdów

Proszę przejrzeć listę zjazdów i poinformować mnie o ewentualnych różnicach między moimi danymi a Państwa informacjami.

1. 25.09.09
2. 17.10.09
3. 18.10.09
4. 25.10.09
5. 14.11.09
6. 22.11.09 - Grupy: I, II, III, godz. 8.15 – 16.00
   
7. 28.11.09 – Grupy: III, I, II, godz. 8.15 – 16.00 — ZALICZENIE 1/2 (od Platona do Kartezjusza)
   
8. 19.12.09 – Grupy: II, II, godz 10.45 – 16.00
   
9. 10.01.10- Grupy: III, I, II, godz. 8.15 – 16.00
   
10. 15.01.10 – Grupy: I, II, godz. 15.15 – 20.15 — ZALICZENIE PISEMNE
    
11. 16.01.10 – Grupy: III, godz. 13.30 – 16.00 — ZALICZENIE PISEMNE
    
12. 24.01.10 – Grupy: I, II, III, 8.15 – 16.00
    

Wykaz zagadnień na ćwiczenia z Filozofii dla Pedagogiki

Wykaz zagadnień (2009/2010)

UWAGA:  Wykaz został skopiowany ze strony dr P. Sikory: http://bacon.umcs.lublin.pl/~psikora/?page_id=14

1. Jońscy filozofowie przyrody: Tales, Anaksymander, Anaksymenes; (arche, fizis, apeiron, hylozoizm).
2. Heraklit (arche, wariabilizm, względność rzeczy, logos); Parmenides (teoria Bytu i teoretyczne konsekwencje, tożsamość myślenia i Bytu).
3. Demokryt (materia, atomy, próżnia; przyczynowość i konieczność; teoria postrzegania i koncepcja rozumu, kwestie etyczne).
4. Pitagorejczycy (matematyka i teoria liczb, harmonia Bytu, wierzenia orfickie).
5. Protagoras i sofiści („humanizm”, relatywizm, konwencjonalizm, praksis); Sokrates (arete i intelektualizm etyczny).
6. Platon (byty i cienie, idea i rzecz, świat idei, dusza i jej funkcje, świat i człowiek, doksa, episteme, anamnezis, cnota, problem miłości, koncepcja Państwa).
7. Arystoteles (stosunek do Platona, klasyfikacja filozofii, metafizyka, ousia, hyle, morfe, potencja i akt, istota i akcydensy, cztery przyczyny, całość bytu a pierwsza przyczyna – Bóg, dusza i jej „części”, problem poznania, rozum bierny i rozum czynny; dobro, cnota, „złoty środek”).
8. Szkoły etyczne: Stoicy (fizis, logos, afekty i apatia); Epikurejczycy (atomizm, mechanicyzm, hedonizm, rodzaje przyjemności, rola rozumu i „lekarstwa” na cierpienia); Sceptycy (główne pytania, „izostenia”, „tropy” sceptyckie, słabość dedukcji i indukcji, probabilizm).
9. Św. Augustyn (rozum wobec wiary, dusza, iluminizm, intuicja, łaska wiary, teocentryzm, rola woli, problem zła i łaski zbawienia).
10. Św. Tomasz z Akwinu (rozum – wiara, filozofia – teologia, byt, istnienie, istota [materia, forma], uniwersalia i trzy sposoby ich występowania, Bóg i pięć dowodów, cechy Boga, stworzenie świata, dusza i poznanie).
11. Kartezjusz (nowa metoda, pierwsza zasada, dwie substancje i jej cechy, relacje: cogito – Bóg – świat, poznanie, natywizm, koncepcja prawdy i fałszu, wolność)
12. B. Pascal (rozum i „serce”, człowiek wobec nieskończoności, rola Boga, problem z „zakładem”).
13. B. de Spinoza, (substancja czyli Bóg, cechy i modi, poznanie i „wolność”);
14. G. W. Leibniz (monady i ich cechy, zjawiska i byty, zasada racji, harmonia praestabilita, prawdy pierwotne i faktyczne, Bóg a wolność).
15. J. Locke, (krytyka natywizmu, doświadczenie zewnętrzne i wewnętrzne, idee i ich podział); D. Hume (wrażenia, idee, dane zmysłowe, stosunki między ideami, krytyka metafizyki).
16. I. Kant – część I (rozum i zmysły, podział sądów, przewrót kopernikański, program transcendentalizmu, zmysłowość a intelekt).
17. I. Kant – część II (antynomie rozumu teoretycznego i krytyka metafizyki, imperatyw kategoryczny i postulaty rozumu praktycznego).
18. G. W. F. Hegel (idealizm, dialektyka, Byt – przyroda – Duch; historia, religia i kultura a filozofia).
19. K. Marks i marksizm (realizm, historyzm, alienacja pracy i rola proletariatu, rewolucja i jej konsekwencje).
20. H. Bergson (intelekt a intuicja, strumień życia i pamięć, „Ja” głębokie i powierzchniowe).
21. F. Nietzsche (problem wartości i „wartości”, wola mocy, koncepcja życia, Nietzsche a chrześcijaństwo).Egzystencjalizm (M. Heidegger, J. P. Sartre – byt, nicość, bycie, wolność i odpowiedzialność).
22. Elementy filozofii współczesnej (pragmatyzm, postmodernizm, feminizm, filozofia polityki: liberalizm versus komunitaryzm).

Podręcznik: Wł. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I, II, III + wybrane (wskazane przez prowadzącego zajęcia) teksty źródłowe (Legowicz, Platon, Kartezjusz…), ewentualnie inne opracowania.

Autor: dr Paweł Sikora

LEKTURY DO ZAJĘĆ

Podręczniki:

1. Ajdukiewicz K., Zagadnienia i kierunki filozofii, Czytelnik, Warszawa 1983 (lub inne wydania).
2. Boheński J.M., Ku filozoficznemu myśleniu. Wprowadzenie do podstawowych pojęć filozoficznych, PAX, Warszawa 1986.

Słowniki, encyklopedie, leksykony:

1. Blackburn S., Oksfordzki słownik filozoficzny, red. naukowy Jan Woleński, Książka i Wiedza, Warszawa 1997.
2. Honderich T., Encyklopedia filozofii, t. 1 i 2, Wydawnictwo Zysk i S-ka,  1999.
3. Leksykon filozofii klasycznej, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1997.
4. Mały słownik terminów i pojęć filozoficznych, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1983.
5. Powszechna encyklopedia filozofii, t.1-10, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, Lublin 2000-2009.

Lektury uzupełniające:

1. Anzenbacher A., Wprowadzenie do filozofii, UNUM, Kraków 1992.
3. Arystoteles, Zachęta do filozofii, [w:] Dzieła wszystkie, t. 6, PWN, Warszawa 2001, ss. 635-654 oraz Wstęp K. Leśniaka, ss. 628-634 oraz Ważniejsze teksty paralelne i pokrewne, ss. 655-664. (albo wydanie PWN z 1988, również w przekładzie K. Leśniaka).
4. Droit R.-P., 101 zabaw filozoficznych. Doświadczanie codzienności, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.
5. Droit R.-P., 51 zabaw (z) rzeczami. Doświadczanie rzeczywistości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
6. Haeffner G., Wprowadzenie do antropologii filozoficznej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2006.
7. Hempoliński M., Filozofia współczesna. Wprowadzenie do zagadnień i kierunków, PWN, Warszawa 1989.
8. Jaspers K., Wprowadzenie do filozofii, Wydawnictwo Siedmiogród, Wrocław 2004.
9. Judycki S., Dlaczego filozofia jest trudna?, www.filozofia.pl
10. Kartezjusz, Rozprawa o metodzie, przeł. Wanda Wojciechowska, PWN, Warszawa 1970 (lub inne wydanie).
11. Morton A., Przewodnik po teorii poznania, Wydawnictwo Spacja, Warszawa 2002.
12. Nagel T., Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii, Wyd. Spacja, Warszawa 1993.
13. Poznanie. Antologia tekstów filozoficznych, (red. Z. Cackowski, M. Hetmański), Wrocław, Warszawa, Kraków, 1992.
14. Problemy etyki. Wybór tekstów, opracowali S. Sarnowski i E. Fryckowski, Agencja Marketingowa „Branta”, Bydgoszcz 1993.
15. Russell B., Problemy filozofii, przeł. W. Sady, PWN, Warszawa 2004.
16. Singer P., Przewodnik po etyce, , Książka i Wiedza, Warszawa 2002.
17. Stróżewski W., Ontologia, Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo Znak, Kraków 2003.
18. Styczeń R., Marecki J., ABC etyki, Wydaw. KUL. Lublin 1986.
19. Wartości: etyka i estetyka. Antologia tekstów filozoficznych, red. S. Jedynak, Ossolineum, Wrocław 1991.
20. Wojtysiak J., Filozofia i życie, Znak 2007.

CHEMIA – ZALICZENIE – WRZESIEŃ

UWAGA !!! Zmiana terminu zaliczenia : 21.09.2009 w samo południe (12.00) – zapraszam do pokoju 306 Stara Humanistyka. Termin jest ostateczny ponieważ później wyjeżdżam na konferencję i wracam po 03.10.2009.

ZAGADNIENIA NA ZALICZENIE (Chemia III rok)

LISTA ZAGADNIEŃ

1. Wieloznaczność terminu „filozofia”, pozytywistyczna i egzystencjalistyczna koncepcja filozofii (przedmiot i metoda), specyfika refleksji filozoficznej: uniwersalizm, radykalizm (pytania dotyczące “podstaw”) dziedziny filozofii: ontologia, epistemologia, etyka (przedmiot i problematyka).

2. Starożytność:

- Wcześni filozofowie greccy: arche (aspekt genetyczny i strukturalny), apeiron, logos, poglądy na temat zmiany: Parmenides, Heraklit, atomizm Demokryta.

- Natywizm, arete, etyczny intelektualizm, zwrot antropocentryczny (Sokrates)

- Platońska koncepcja wiedzy (geneza wiedzy i sposób uzasadniania przekonań), natywizm, pojęcie duszy, idealizm platoński, pojęcie idei, koncepcja stworzenia świata (demiurg), miłość platoniczna.

- Pojęcie teorii, pojęcie metafizyki, rodzaje przyczyn u Arystotelesa, materia, forma, hylemorfizm, pojęcie prawdy (cecha rzeczy czy sądów), substancja.

3. Średniowiecze: Wiara a wiedza (Augustyn, Tomasz), pojęcie duszy, iluminacja, chrześcijańska koncepcja stworzenia świata, teodycea, ontologiczny argument Anzelma, kosmologiczne argumenty Tomasza, pojęcie osoby ludzkiej.

4. Nowożytność:

- Kartezjusz: metoda kartezjańska, dedukcja, intuicja, ideał wiedzy, demon zwodziciel, racjonalizm, pojęcie idei (por Platon), dualizm duszy i ciała, zakład Pascala,

- Empiryzm, przełom w filozofii (epistemologiczna orientacja), doświadczenie, refleksja, empiryzm a sensualizm, empiryzm a racjonalizm, krytyka pojęcia substancji, koncepcja stanu naturalnego, koncepcja umowy społecznej, solipsyzm, idealizm (Berkeley), krytyka przyczynowości, krytyka pojęcia „ja” (Hume)

- Kant: przewrót kopernikański Kanta, pojęcie krytyki, pojęcie rozumu, transcendentalizm (transcendentalne warunki poznania, przykłady i wyjaśnienie), a posteriori, a priori, zjawisko i rzecz sama w sobie, synteza empiryzmu i racjonalizmu w systemie Kanta.

- Hegel: byt w sobie i byt dla siebie, filozofia dziejów (filozofia historii), determinizm historyczny, hermeneutyka, nauki przyrodnicze a nauki humanistyczne, kategoria konieczności w wyjaśnianiu przyczynowym i humanistycznym, trzy rodzaje społeczeństw: tradycyjne, nowoczesne, ponowoczesne (narracja).

Lista tekstów do kw. z epistemologii (II rok filozofii)

Epistemologia, filozofia, rok I

1. Co to jest epistemologia?

• Woleński J., Epistemologia, t. I, Aureus, Kraków 2000, Wstęp do tomu pierwszego, s.9-16, rozdz. VI, s.167-193.
• Ingarden R., U podstaw teorii poznania, cz. I, PWN, Warszawa 1971, s. 13-26 (Trudności w określaniu dziedziny teorii poznania).

Lektura uzupełniająca:

Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, Książka i Wiedza, Warszawa 1989, cz. 3, dział 2, rozdz. VI, s. 552-562;

2. Główne problemy teoriopoznawcze

• Stępień A., Wstęp do filozofii, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2001, s.115-130.
• Hempoliński M., Filozofia współczesna. Wprowadzenie do zagadnień i kierunków, PWN, Warszawa 1989, cz. III, rozdz. 1, s. 349-380.
• Ingarden R., Przeświadczenia epistemologiczne i narodziny zagadnienia poznawczego i Stanowisko teorii poznania w systemie nauk filozoficznych, [w:] Poznanie. Antologia tekstów filozoficznych, red. Z. Cackowski i M. Hetmański, Ossolineum 1992, s. 252-256.

Lektura uzupełniająca:

Ajdukiewicz K., Zagadnienia i kierunki filozofii, Czytelnik Warszawa 1983, s. 27-99

3. Epistemologia w starożytności i średniowieczu

• Woleński J., Epistemologia, t. I, Aureus, Kraków 2000, s. 17-64.

Lektura uzupełniająca:

Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, Książka i Wiedza, Warszawa 1989, s. 307-322.

4. Epistemologia nowożytna

• Woleński J., Epistemologia, op. cit., s. 65-100.

Lektura uzupełniająca:

Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, op. cit., s. 327-363.

5. Epistemologia XIX wieku

• Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, op. cit., s. 348-373.
• Poznanie. Antologia tekstów filozoficznych, op. cit., teksty: Hegla, Marksa, Comte’a i Macha, s. 139-149, 155-159, 164-169.

Lektura uzupełniająca:

Gabriel G., Teoria poznania od Kartezjusza do Wittgensteina, r. 4 (Transformacja teorii poznania), Wyd. WAM, Kraków 2007, s. 98 – 122.

6. Epistemologia XX wieku

• Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, op. cit., s. 374-436.
• Poznanie. Antologia tekstów filozoficznych, op. cit., teksty: Husserla, Quine’a, Gadamera, s.243-256, 315-322, 367-372.

7. Epistemologia XX wieku cd.

• Judycki S., Epistemologia XX wieku: przegląd stanowisk, „Roczniki Filozoficzne”, t. XLVI-XLVII, z. 1, 1998-1999, s. 5-67.

8. Poznanie zmysłowe

• Morton A., Przewodnik po teorii poznania, op. cit., rozdz. 2, s. 39-70.

Lektura uzupełniająca:

Hempoliński H., Filozofia współczesna, op. cit., cz. III, rozdz. 3, s. 410-466.

9. Poznanie aprioryczne

• Morton A., Przewodnik po teorii poznania, op. cit., rozdz. 3, s. 71-100.
• Ingarden R., U podstaw, teorii …., op.cit., s. 246-254.

Lektura uzupełniająca:

Hempoliński M., Filozofia współczesna, op. cit., cz. III, rozdz. 4.3, s. 507-523.

10. Przedmiot i granice wiedzy

• Morton A., Przewodnik po teorii poznania, op. cit., rozdz. 6, s. 153-184.

Lektura uzupełniająca:

Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, op. cit., s. 448-461.

Woleński J., Epistemologia, t. II, Kraków 2001, rozdz. VII, s. 9-46.

11. Teorie prawdy: klasyczna, semantyczna, nieklasyczne

• Hempoliński M., Filozofia współczesna, op. cit., cz. III, rozdz. 5, s. 524-550.
• Popper K., Uwagi filozoficzne o teorii prawdy, Tarskiego, [w:] Wiedza obiektywna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992, s. 407-427.

Lektura uzupełniająca:

Tarski A., Pisma logiczno-filozoficzne, t. 1, Prawda, PWN, Warszawa 1995, s. 228-282.

Chwedeńczuk B., Spór o naturę prawdy, PIW, Warszawa 1984, s. 13-71.

Cackowski Z., Zasadnicze zagadnienia filozofii, op. cit., s. 493-510.

Russell B. , Problemy filozofii, tłum. W. Sady, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 132-153.

Lista tekstów z filozofii dla chemików (2009)

Lista lektur (teksty znajdują się w czytelni instytutu filozofii w starym humaniku – niski parter)

lista-tematow-chemia

1. Bocheński J. M., Ku filozoficznemu myśleniu, s. 14 – 20
2. Anaksymander, Heraklit, Parmenides, Demokryt, Pitagoras [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 12 – 21
3. Sokrates i Platon [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 26 – 47.
4. Arystoteles, [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 52 – 72.
5. Św. Augustyn, [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 100 – 114.
6. Św. Anzelm z Cunterbury, Abelard, św. Tomasz z Akwinu [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 119 – 133.
7. Kartezjusz, Pascal [w:] Markiewicz B., Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 172 – 194.
8. Locke, Berkeley, Hume, [w:] Markiewicz B., Od Locke’a do Jamesa. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 12 -21, 46 – 49, 58 – 65.
9. Kant [w:] Markiewicz B., Od Locke’a do Jamesa. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 89 – 107, 110 – 114.
10. Hegel [w:] Markiewicz B., Od Locke’a do Jamesa. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 135 – 158.
11. Pozytywizm i antypozytywizm (Comte, Dilthey) [w:] Markiewicz B., Od Locke’a do Jamesa. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 170 – 175, 222 – 226.
12. Filozofia kultury (Spengler, Brzozowski, Ortega y Gasset) [w:] Markiewicz B., Od Nietzschego go filozofii współczesnej. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 48 – 54, 59 – 62, 72 – 75.

ZAGADNIENIA NA ZALICZENIE dla V roku matematyki

1. Początki filozofii: cnota (arete – sofrosyne, hybris), eunomia, isonomia, czynniki demokratyzacji kultury greckiej, kultura dyskusji, równość, jawność.
2. Filozofia: cechy myślenia filozoficznego: krytycyzm, sceptycyzm, radykalizm, uniwersalizm, metoda i przedmiot filozofii wg pozytywizmu i egzystencjalizmu, krytyka filozofii.
3. Problematyka ontologiczna w starożytności: pojęcie „arche”, arche wg Talesa, Pitagorasa, Heraklita, Eleatów, Demokryta, paradoksy starożytnych, atomizm Demokryta i Epikura, determinizm .
4. Platon: metafora jaskini, dualizm platoński, pojęcie idei, charakterystyka idei, platońska koncepcja duszy, koncepcja powstania świata, „demiurg”, aprioryzm, natywizm. Whitehead – elementy historii matematyki: (starożytność) Pitagoras, Platon, (XVII w.) Galileusz, Kartezjusz, Newton, Leibniz
5. Arystoteles: filozofia praktyczna - koncepcja szczęścia, koncepcja człowieka, koncepcja cnoty („złoty środek”). Filozofia teoretyczna – koncepcja substancji, hylemorfizm, forma, materia, koncepcja przyrody ()celowość, dynamizm, jakościowy charakter), koncepcja duszy.
6. Cackowski: podstawowe wyznaczniki mentalności średniowiecznej ( ze szczególnym uwzględnieniem magii, i relacji między językiem a światem)
7. Kartezjusz: metoda Kartezjusza, racjonalizm, dualizm psychofizyczny, charakterystyki duszy i materii, zasada „cogito”, sceptyczne argumenty przeciwko pewności poznania.
8. Locke: pojecie substancji, substancja cielesna a substancja duchowa, problem istnienia świata niezależnego od podmiotu poznającego ( idealizm contra realizm)
9. ** Elementy filozofii matematyki: formalizm (Hilbert), logicyzm (Russell), znaczenie twierdzenia Gödla dla formalizmu, spór formalizmu (Hilberta) z intuicjonizmem (Brouwera).

GODZINY KONSULTACJI

Konsultacje odbywają się we WTORKI g. 15.45 – 16.30 oraz w PIĄTKI 15.30 – 16.30 w pok. 306 (stary budynek wydziału humanistycznego).

W razie potrzeby można użyć poczty: marcin.trybulec@umcs.lublin.pl